Skip to content

 

Voleybol Kuralları Hakkında Bilmen Gereken Her Şey

Voleybol, dünyanın en sevilen ve en çok takip edilen takım sporları arasında yer alıyor. Hem kadın hem de erkek sporcular tarafından başarıyla oynanan voleybol, amatör sporcuların ve sporcu adaylarının da yoğun ilgisiyle karşılaşıyor. Peki voleybol nasıl oynanır, voleybol oyun kuralları nelerdir, biliyor musun? İşte karşında A'dan Z'ye voleybol rehberi...

Voleybol Nedir?

Voleybol, altışar oyuncudan oluşan iki takımla oynanıyor. Erkeklerde 2,43 metre, kadınlarda 2,24 metre yüksekliğinde bir fileyle bölünen sahada gerçekleşen voleybol oyunları, topu rakip takımın alanındaki zemine düşürme amacı taşıyor. Topun oyun alanı içindeki her teması bir sayı olarak değerlendirilirken takımlardan biri 25 sayıya ulaştığında set tamamlanıyor. Rakibinden önce 3 set kazanan takım ise maçın da galibi oluyor. Dört set sonunda iki takımdan birinin 3 sete ulaşamaması, yani setlerde 2-2'lik eşitlik oluşması durumunda ise beraberliği bozmak adına son bir set oynanıyor. 15 sayı üzerinden oynanan bu son sete ise taybrek (tie break) ismi veriliyor.

Voleybolun Tarihi

Voleybol, dünyanın en genç spor dalları arasında yer alıyor. Amerikalı spor insanı William Morgan tarafından 1895'te geliştirilen oyun, basketbol ya da futbol gibi oyunlara alternatif olma amacı taşıyor. Morgan'ın oyuncuların rakip takım oyuncularına fiziksel temasta bulunmadan gerçekleştirebileceği bir spor dalı arayışı sonucunda tasarladığı voleybol; basketbol, beyzbol ve tenisten de esintiler taşıyor. 1900 yılında Kanada'ya yayılan voleybol, o tarihten bu yana hızla gelişmeye ve dünya genelinde milyonlarca sporseveri heyecanlandırmaya devam ediyor. Günümüzde dünyanın tüm ülkelerinde profesyonel voleybol ligleri bulunurken CEV, FIVB ve CAVB gibi federasyonlar da voleybolun uluslararası standartlara uygun şekilde oynanmasını sağlıyor.

Voleybol Nasıl Oynanır?

  • Voleybol oyuncuları, yalnızca filenin kendi takımlarına ait tarafında hareket edebiliyor ve karşı alana müdahale şansları bulunmuyor. Eğer oyunculardan biri karşı takımın alanına elini uzatırsa bu durum karşı takım lehine sayı verilmesiyle cezalandırılıyor.

  • Oyun, iki takımdan birinin kendi alanını sınırlayan çizginin gerisinden, topu karşı alana yollayan bir atış yapmasıyla başlıyor ve bu atışa servis ismi veriliyor. Servis doğrudan rakip alanın zeminine düşerse topu atan takım lehine sayı yazılırken, rakip takım topu karşılarsa oyun iki taraftan biri sayıyı alana kadar devam ediyor.

  • Her takım, topa arka arkaya en fazla üç kez dokunabiliyor, bu yüzden üçüncü atışta topu mutlaka karşı alana yollamaları gerekiyor. Top dışarı düştüğü zaman da topu düşüren takım aleyhine sayı veriliyor. Eğer top, atağı engellemeye çalışan oyuncuların bloğundan dışarı çıkarsa sayı yine topa son dokunan takımın aleyhine yazılıyor.

  • Voleybolda kolları birleştirerek gerçekleştirilen vuruşa manşet ismi veriliyor. Manşet, topu havalandırmak ve kendi takım arkadaşına sayı vuruşu yapma fırsatı tanımak için kullanılıyor. Eğer manşet vuruşu, takımın topa arka arkaya üçüncü dokunuşu ise, kural ihlali yapmamak adına topu karşı yarı sahaya yollamak için de manşet vuruşu kullanılabiliyor.

  • Oyuncunun tek elle filenin hemen gerisinden gerçekleştirdiği sert vuruşlara smaç ismi veriliyor. Sayı alma amacıyla tercih edilen smaç vuruşlarının, 3 metre çizgisinin gerisinden uygulanmasına izin verilmiyor.

Voleybol Kuralları Nelerdir?

Voleybol oyun kuralları kısaca özetlenirse oyunun daha adil geçmesi ve sporcuların sağlığını koruma her zaman ilk sırada. Voleybolun kuralları, voleybol hakkında bilgi edinmek ya da bu sporla profesyonel düzeyde ilgilenmek isteyen herkesin öğrenmesi gereken bilgilerden oluşuyor. İşte karşınızda en önemli voleybol kuralları...

  • Oyun, misafir takımın servis atışıyla başlıyor ve ilk sayıyı atan takım, servis kullanmaya devam ediyor. Servis kullanma hakları, alınan son sayıya bağlı olarak el değiştiriyor. Son sayıyı alan takım, bir sonraki servisi de kullanan taraf oluyor.

  • Her sette iki takımın koçları da 6 kez oyuncu değiştirebiliyor. Yedek kulübesine alınan oyuncular, koçun istediği anda oyuna tekrar dahil edilebiliyor. Oyuncuların oyuna girip çıkma sayıları konusunda herhangi bir sınırlandırma bulunmuyor.

  • Her iki takım da set boyunca 2'şer kez mola isteme hakkına sahip. Koçların diledikleri zaman talep edebildiği molalar, 30'ar saniye sürüyor. Her sette 8. ve 16. sayılarda zorunlu teknik molalar da veriliyor, ancak maç taybrek setine uzarsa teknik mola kullanılmıyor.

  • Takımın geri kalanından farklı renkte forma giyen ve en arkada görev alan oyunculara libero ismi veriliyor. Libero oyuncuları, sadece savunma görevlerini yerine getirebiliyor. Liberoların smaç ve blok gibi hücum hareketlerini gerçekleştirme ve topu karşı alana yollama hakkı bulunmuyor. Libero oyuncusu topu arkadaşına yükseltmek isterken yanlışlıkla karşı alana yollarsa, rakip takım lehine sayı kararı veriliyor.

  • Voleybol karşılaşmaları, filenin hemen yanında kendine özel sandalyesinde oturan baş hakem tarafından yönetiliyor. Baş hakeme 1 yardımcı hakem, 1 yazı hakemi, 2 çizgi hakemi ve 1 masa hakeminden oluşan bir ekip eşlik ediyor. Her takım, baş hakemin kararlarından emin olmadığı durumlarda, masa hakeminden kararın görüntüsünü incelemesini talep edebiliyor.

  • Takımların setleri kazanması için, rakip takımdan en az 2 sayı fazla atmış olması gerekiyor. Bu nedenle 24-24 eşitliğe gelen normal setler ve 14-14 eşitliğe gelen taybrek setleri, taraflardan biri 2 farka ulaşıncaya dek uzuyor.

  • Takımların her atış sonrasında saha içinde saat yönünde 1 tur dönmeleri gerekiyor. Böylece oyuncular, düzenli olarak sahanın farklı noktalarında yer alıyor ve takım güçlerinin dengeli bir şekilde dağılması sağlanıyor. Her setin başında ise takımlar karşı yarı sahaya geçiyor ve bu sayede her takım sahanın iki tarafında da oynamış oluyor.